เมืองเมียวดี

โดย: เจษฎา ช่วยชูหนู

พม่าถึงแม้จะมีปัญหาทางด้านการเมืองอย่างยาวนานถูกประชาคม โลกหลาย ๆ ประเทศประณามระบบการปกครองแบบเผด็จการ ทำให้รัฐบาลกลางพม่าปิดประเทศอย่างถาวรมานานนับหลายสิบปี นอกจากนั้นปัญหาการสู้รบกันเองระหว่างชนเผ่าต่าง ๆ ที่มีมากกว่า 135 เผ่า ทำให้ประเทศพม่าไร้ซึ่งเสถียรภาพทางการปกครอง และความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชากร

ภาพลักษณ์ของพม่าในสายตาชาวโลก จึงเป็นไปในลักษณะโหดร้าย ป่าเถื่อน ไร้ซึ่งมนุษยธรรม แต่นั่นก็เป็นเพียงแค่อีกมุมมองหนึ่ง ที่เรามองแตกต่างกันออกไปในรูปแบบการปกครองระบบเผด็จการทหาร หากได้สัมผัสประเทศพม่า และชาวพม่าในอีกมุมมองหนึ่งแล้ว คุณจะรู้สึกประทับใจมาก

เมืองเมียวดี หรือ จังหวัดเมียวดี เป็นเมืองเล็ก ๆ เมืองหนึ่งที่ตั้งอยู่ติดกับ อำเภอแม่สอด จังหวัดตากของไทย มีสายธารแม่เมย เป็นเขตกั้นพรมแดนระหว่างสองประเทศ เมียวดีเป็นเขตปกครองพิเศษเขตหนึ่งของพม่า โดยมีชาวกระเหรี่ยง และกองกำลังทหารกระเหรี่ยงเป็นผู้ปกครอง กองกำลังทหารพม่า ให้ความเคารพและอิสรภาพเมียวดีมากพอสมควร เนื่องจากรัฐบาลกลางต้องอาศัยเมียวดี เป็นด่านการค้า และการขนส่งระหว่างไทย และย่างกุ้ง จากสาเหตุการแบ่งปันผลประโยชน์กันอย่างค่อนข้างลงตัว ระหว่างรัฐกลาง และกองกำลังกระเหรี่ยงในเมียวดี จึงทำให้เมียวดีในยุคปัจจุบัน มีความปลอดภัย จากการสู้รบกันเอง ธุรกิจด้านการค้าขายระหว่าง ไทย – พม่า รวมไปถึงธุรกิจการท่องเที่ยวทั้งสองฟากฝั่งเป็นไปด้วยบรรยากาศที่น่าสนใจ

ประเทศพม่า เป็นอีกประเทศหนึ่งที่มีอารยธรรมมายาวนาน เมืองเมียวดี นักท่องเที่ยวยังสามารถสัมผัสกับศาสนสถานมากมาย ความแตกต่างระหว่างวัดไทย และวัดพม่าในเมืองเมียวดี นอกเหนือจากศิลปะการสร้างแล้ว ปรัชญาทางด้านความเชื่อ และความคิดต่าง ๆ ในส่วนของวัตถุก่อสร้างก็ยังแตกต่างกันออกไป

สำหรับวัดไทยหลาย ๆ แห่ง นิยมจัดสร้างองค์อุโบสถ ขนาดใหญ่ ไว้เพื่อพิธีกรรมต่าง ๆ อาจจะพูดได้ว่า หลาย ๆ วัด โบสถ์คือ จุดศูนย์กลางของวัดไทยเลยก็ว่าได้ สำหรับในเมืองเมียวดีนี้ จุดเด่นหรือจุดพิเศษของวัด คือการสร้างเจดีย์ เปรียบเสมือนเป็นพระประธาน ประจำแต่ละวัดนั้น ๆ พิธีกรรมทางด้านงานศพ หรือพระเมรูจะไม่สร้างไว้ในวัด เพราะชาวพม่าที่นั่นเชื่อว่า สิ่งของที่ไม่เป็นมงคล จะห้ามนำเข้าไปในวัด เมื่อญาติโยมต้องการเข้าไปเยี่ยมชมวัด ประการแรกเมื่อไปถึงแล้ว จะต้องถอดรองเท้าไว้ด้านนอกลาน การสร้างวัดในพม่าส่วนใหญ่จะประกอบไปด้วย ทางเข้า 4 ทิศ (ตะวันออก , ตก , เหนือ  และใต้) ชาวพม่าส่วนใหญ่นิยมเข้ามาเดินท่องเที่ยวและสงบจิตใจในลานวัด อาจเป็นเพราะเหตุผลทางด้านการเมือง เพราะที่นั่นไม่มีศูนย์สรรพสินค้า หรือสถานที่พักผ่อนหย่อนใจมากนัก เมื่อว่างจากภารกิจการงาน วัดจึงเปรียบเสมือน แหล่งพักผ่อนของพุทธศาสนิกชนพม่าอีกจุดหนึ่ง กลับมายังเรื่องของเจดีย์อีกครั้งหนึ่ง เมื่อ เจดีย์ ในวัดพม่า เปรียบเสมือนองค์ประธานของวัด การก่อสร้างจึงใช้ทั้งช่างฝีมือ และทรัพย์สินเงินทองเป็นจำนวนมาก เจดีย์หลาย ๆ สถูป จะประดิษฐ์สิ่งของมีค่ามหาศาลไว้บนยอด อะทิเช่น ทองคำเนื้อดี นอกจากวัดเป็นศาสนะสถานแล้ว วัดหลาย ๆ แห่ง ยังเปิดโอกาสให้เณรน้อยนับสิบ นับร้อยรูป ได้ศึกษาเล่าเรียนในแขนงวิชาหลากหลาย เฉกเช่นโรงเรียนทั่ว ๆ ไป

วิถีชีวิตของชาวพม่าในเมียวดี ยังคงเป็นไปด้วยความเรียบง่ายกันเอง และพร้อมเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ถึงแม้ผู้คนที่นั่นต้องซื้อหาน้ำสะอาด ๆ สำหรับใช้อุปโภค บริโภค แต่หน้าบ้านของทุก ๆ หลังเรายังคงเห็นโอ่งน้ำใบเล็ก ๆ ซึ่งเป็นโอ่งน้ำดื่มสำหรับแขกผู้ผ่านไปมา ได้ตักดื่มกันตามอัธยาศัย วัฒนธรรมเช่นนี้ได้เลือนหายไปจากสังคมไทยเมื่อหลายสิบปีก่อน ความมีน้ำใจ และความเรียบง่ายอีกหลาย ๆ ด้านยังรอให้นักเดินทางมาสัมผัสด้วยตนเองที่นี่ ที่เมืองเมียวดี